Bitcoins (niet) in Box 3

De jaarwisseling komt er weer aan en dus ook het moment om de bezittingen voor Box 3 (de “vermogensbelasting”) te waarderen voor 2018. De laatste tijd is de Bitcoin veel in het nieuws. Hoe in de aangifte inkomstenbelasting om te gaan met het bezit van Bitcoins?

Ik beperk me hier tot het beleggen in Bitcoins door privépersonen. Voor bedrijven die actief in Bitcoins handelen of Bitcoins als betaalmiddel accepteren, gelden andere regels.

De digitale wereld

Wie Bitcoins bezit heeft op zijn computer een versleuteld bestand staan dat een “wallet” wordt genoemd. Hier zitten, net als in een echte portemonnee, je Bitcoins. Raak je deze digitale portemonnee kwijt, dan ben je ook je geld kwijt dat erin zit.

Met deze wallet kan je een Bitcoinapplicatie inzien en daarbij ook codes aanmaken om Bitcoins te betalen of te ontvangen. De applicatie houdt via een logboek van alle Bitcointransacties, wereldwijd sinds eerste uitgifte, de integriteit van je wallet bij en synchroniseert dit met alle andere Bitcoingebruikers. Er is geen tussenkomst van een bank of toezichthouder.

De fiscale wereld

Bezittingen zijn belast in Box 3 als deze bezittingen in een wettelijke opsomming zijn genoemd. Als restcategorie worden “overige vermogensrechten” genoemd waar een waarde aan kan worden toegekend. De belastingdienst is van mening dat het bezit van Bitcoins op 1 januari tegen de dan geldende koers in de aangifte moet worden opgenomen onder deze rubriek van “overige vermogensrechten”. De Bitcoin valt niet onder de rubriek “geld” omdat de Bitcoin geen officieel geld is (mede aldus de Minister van Financiën) en ook niet onder de rubriek “roerende zaken” zoals beleggingskunst, omdat de digitale Bitcoin niet fysiek tastbaar is. Je kan de discussie aangaan of de belastingdienst het hier wel bij het rechte eind heeft. Vermogensrechten zijn vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek en de fiscale regels sluiten hierbij aan.

Er zijn meningen dat de Bitcoin geen (vermogens)recht is, omdat tegenover een vermogensrecht altijd een ander een vermogensschuld moet hebben (de bank heeft een schuld aan de eigenaar van een bankrekening, de verzekeringsmaatschappij heeft een verplichting aan de verzekerde). Hiervan is bij de Bitcoin geen sprake. Er is geen tegenoverliggende schuld. Deze civieljuridische stelling wordt bijvoorbeeld ingenomen door professor W.A.P. Rank, hoogleraar Financieel Recht te Leiden (Bitcoins: civielrechtelijke en toezichtrechtelijke aspecten, 2015). Als dergelijke stellingen standhouden dan bestaat de kans dat het bezit van Bitcoins, anders dan wat de belastingdienst van mening is, niet belast kan worden in Box 3, tenzij de wet wordt gewijzigd.

Wie het beheer van de Bitcoins heeft uitbesteed aan een zogenoemde “cryptobroker”, heeft zelf geen eigen Bitcoins, maar heeft een vordering tegen op de cryptobroker waarvan de waarde afhankelijk is van de koers van de Bitcoin. Tegenover dit bezit staat een schuld (namelijk de uitbetalingsplicht van de cryptobroker). De stelling dat dit bezit geen vermogensrecht is gaat niet op en is er dus sprake van een belast bezit.

De aangifte

Het aanhouden van Bitcoins kan een manier zijn om belasting te besparen. In dat geval raden wij overigens, gezien het discussie element, wel aan om de Bitcoins aan te geven als bezitting, maar later tegen de aanslag in bezwaar te komen.

Overigens bestaat er natuurlijk wel een risico als al je spaargeld op 31 december 2017 in Bitcoins wordt gestopt. De koers van de Bitcoin is erg instabiel. Een aanzienlijke koersdaling kan zomaar eens duurder zijn dan belasting betalen.

Wil je automatisch op de hoogte gehouden worden door onze specialisten? Schrijf je dan hieronder in voor onze nieuwsbrief!