Excessief lenen: Wet aangenomen

Recentelijk heeft de Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Wet excessief lenen bij eigen vennootschap. Doel van deze wet is dat de DGA ontmoedigd wordt bovenmatig te lenen van de eigen vennootschap. Wij verwachten dat de Eerste Kamer ook akkoord gaat en dat de wet 1 januari 2023 in werking treed.

Het wetsvoorstel houdt in dat een lening van een BV aan haar DGA die groter is dan € 700.000,- leidt tot een fictief dividend met een belastingaanslag bij de DGA tot gevolg. De wet raakt niet alleen de DGA die in de loop der jaren een consumptieve schuld (rekening-courantschuld) heeft opgebouwd aan zijn of haar eigen vennootschap, maar ook de DGA die liquide middelen in de holding gebruikt om privébeleggingen te financieren.

De systematiek van de wet is relatief eenvoudig. Tel op de peildatum 31 december (voor het eerst op 31 december 2023) alle schulden en verplichtingen op die de DGA en zijn of haar fiscale partner aan de vennootschap hebben. Alles boven de € 700.000 wordt in dat jaar belast als fictief dividend in box 2, tegen een tarief van 26,9% (2023). Kijk ook goed naar een eventuele garantstelling die door de bv is verleend om privé een financiering te kunnen afsluiten. Als deze garantstelling ervoor zorgt dat de lening is verkregen, telt deze mee voor de nieuwe wetgeving.

De enige uitzondering die wordt gemaakt, is de eigenwoningschuld die is aangegaan voor aankoop, onderhoud of verbetering van de eigen woning van de DGA en die voldoet aan de voorwaarden voor de hypotheekrenteaftrek. Als na 1 januari 2023 een nieuwe eigenwoningschuld wordt aangegaan bij de eigen vennootschap, geldt als aanvullende eis dat het formele hypotheekrecht ten gunste van de bv dat door de notaris wordt ingeschreven in het kadaster.

In de wet is een regeling opgenomen die jaarlijkse dubbele heffing over hetzelfde bedrag voorkomt, als in de jaren na 2023 de leningen nog steeds meer dan € 700.000,- zijn.

Rechtszekerheid

De discussie kan worden gevoerd of nieuwe regelgeving wel rechtmatig is. De afgelopen decennia is het akkoord geweest om te lenen van de eigen vennootschap zolang dit op zakelijke gronden plaatsvond. Nu worden dergelijke leningen effectief met terugwerkende kracht belast in de vorm van een fictief dividend. Volgens ons zou het beter zijn geweest om voor die situaties waarbij de schuld op 1 januari 2023 groter is dan € 700.000 de daadwerkelijke schuld op dat moment als limiet te nemen in plaat van de gestelde € 700.000. Op die manier wordt het verleden geëerbiedigd.

Verbonden personen

Om misbruik tegen te gaan, is in de wet bepaald dat de regeling niet alleen geldt voor leningen aan de DGA en zijn of haar fiscale partner, maar ook voor leningen aan hun (klein)kinderen en (groot)ouders. Voor deze laatste groep verbonden personen geldt ook weer de drempel van € 700.000 en dat eigenwoningschulden uitgesloten zijn. Het is onze ervaring dat dergelijke situaties zich niet snel voordoen. Een andere antimisbruikregeling is de bepaling dat ook indirecte leningen (bij een deelneming van de eigen bv) meetellen bij de DGA.

Let wel op: bij de verbonden personen is geen regeling opgenomen die jaarlijkse dubbele heffing voorkomt, tenzij er acties worden ondernomen om deze te voorkomen.

Beleggingen

In de praktijk zien we geregeld de situatie waarin de DGA in privé belegt met een lening van de eigen bv. De eenvoudigste manier om deze situatie te beëindigen, is natuurlijk om voor 31 december 2023 de beleggingen over te dragen aan de bv. Voor beleggingsportefeuilles (met beursaandelen) kan dat zonder belastingheffing. De ervaring leert dat dit soms relatief eenvoudig gaat maar andere keren een complex en tijdrovend traject is als je de beleggingen niet wilt liquideren. Een andere vraag die opkomt is wat een goed tijdstip is om de beleggingen over te dragen. In de bv is tenslotte het daadwerkelijk behaalde rendement belast.

Voor vastgoedbeleggingen is het ingewikkelder. Het vastgoed kan namelijk niet zonder overdrachtsbelasting te betalen worden overgedragen aan de bv. In 2022 is nog 8% overdrachtsbelasting verschuldigd, in het belastingplan 2023 is voorgesteld dit percentage per 1 januari 2023 te verhogen naar 10,4%.

Indien er in privé liquide middelen zijn, kunnen deze worden gebruikt om de schuld aan de bv deels af te lossen. Een andere optie is herfinancieren van de schuld bij bijvoorbeeld een bank. Bij de huidige wettekst kan nog overwogen worden om toekomstige huurtermijnen te verkopen aan de bv, en daarmee de schuld (deels) af te lossen.

EJP kan je helpen in het vinden van de beste en meest praktische mogelijkheden om de leningen van de eigen vennootschap te verlagen voor zover nodig. Als je verdere vragen hebt over dit wetsvoorstel neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen je graag verder.